Eye Movement Desensitization and Reprocessing, afgekort tot EMDR, is een therapie die mij erg aanspreekt.

Het is een effectieve vorm van psychotherapie die zo doeltreffend is dat het bijna niet te geloven is dat er zulke snelle  emotionele veranderingen kunnen plaatsvinden. Het is een relatief nieuwe therapie. De methode is vooral werkzaam bij mensen met een posttraumatische stressstoornis (PTTS).

Nare herinneringen blijven zich opdringen waardoor mensen sterke angstgevoelens kunnen ervaren.

Ze hebben moeite met slapen en ze krijgen soms flashbacks of nachtmerries van de traumatische situaties. Mensen worden prikkelbaar of reageren overdreven alert, soms vermijden ze situaties.

Gebeurtenissen kunnen grote invloed hebben in het leven van mensen. Veel mensen 'verwerken' deze ervaringen zelf, bij anderen ontwikkelen zich psychische klachten.

EMDR kan goed o.a. worden toegepast:

Na een ernstig verkeersongeval

Een gewapende overval

Een verkrachting

Bij rouwverwerking.

Behalve de indicatie voor PTTS is de toepassing van deze therapie ook geschikt voor veel psychische aandoeningen en klachten, die gepaard gaan met vermijdingsgedrag, depressie, gevoelens van angst, schaamte, verdriet, schuld of boosheid. Deze klachten zijn meestal ontstaan als gevolg van een traumatische ervaring. Deze ervaringen zijn zo ingrijpend dat hij of zij er nu nog steeds last van heeft. Ook voor ervaringen die veel invloed hebben gehad op de ontwikkeling van iemands leven zoals pesten op school, emotionele verwaarlozing of mishandeling kan de methode gebruikt worden.

Hoe EMDR werkt

De therapeut vraagt de cliënt aan de situatie terug te denken, vooral aan de beelden, gedachten en gevoelens om meer informatie over de traumatische beleving te krijgen.

Dan begint het verwerkingsproces. Er wordt gevraagd de situatie opnieuw voor de geest te halen. Maar nu gebeurt dit in combinatie met een afleidende stimulus. De therapeut kan met de hand op ongeveer 30 centimeter afstand, voor het gezicht langs, heen en weer bewegen. Een ander manier is het luisteren via een koptelefoon naar geluiden afwisselend rechts en links.

Zelf gebruik ik graag een methode waarbij er afwisselend links en rechts op de knieën wordt geklopt. Na elke set wordt er even rust genomen. De therapeut vraagt de cliënt steeds wat er in gedachten naar boven komt. De EMDR procedure brengt vaak een stroom van gedachten en beelden op gang, maar soms ook gevoelens en lichamelijke sensaties. Er treden steeds veranderingen op. De cliënt wordt na elke set oogbewegingen gevraagd zich te focussen op de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt.

De sets oogbewegingen, tikjes of geluiden zorgen ervoor dat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest. Het wordt steeds gemakkelijker aan de begin gebeurtenis terug te denken.

Meestal veranderen de herinneringsbeelden en worden ze bijvoorbeeld waziger of kleiner. Maar het kan ook zijn dat minder onprettige aspecten van dezelfde situatie naar voren komen. Een andere mogelijkheid is dat er spontaan nieuwe gedachten of inzichten ontstaan die een minder bedreigende betekenis aan de gebeurtenis geven. Daardoor krijgt de traumatische ervaring steeds meer een plek in het leven van de cliënt.

Na een sessie werkt de therapie door. Men kan gaan dromen en er kunnen gevoelens boven komen, die weer een nieuwe plek krijgen. Het is goed om ervaringen op te schrijven, daar kan dan weer mee gewerkt worden in een volgende sessie.

Een verklaring voor de effecten van EMDR is dat de procedure leidt tot versnelde informatieverwerking.

De combinatie van het sterk denken aan de traumatische situatie en de afleidende stimulus zorgt ervoor dat het natuurlijke verwerkingsmechanisme wordt gestimuleerd.

Er ontstaat een wisselwerking tussen de twee hersenhelften, waarbij het verstand en het gevoel geïntegreerd worden.